Μουσική, Μαθηματικά και Lego

Τα Lego (ή οποιαδήποτε άλλα παρόμοια τουβλάκια) μπορούν να αποτελέσουν έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο εκμάθησης των ρυθμικών αξιών στην πράξη, ιδιαίτερα σε παιδιά που δυσκολεύονται στα μαθηματικά και στις έννοιες των κλασμάτων. Τα Lego μπορούν μέσα από το παιχνίδι να βοηθήσουν τα παιδιά να αντιληφθούν τα κλάσματα, πώς χωρίζουμε κάτι σε μέρη και πώς παίρνουμε ένα μέρος από αυτό. Έτσι όταν μιλάμε για όγδοα, τέταρτα και μισά είναι εύκολο να τα κατανοήσουν, να τα κατασκευάσουν και να τα παίξουν. Μέσω του Build with Chrome έφτιαξα ένα σχέδιο της αντιστοιχίας κάθε κομματιού Lego με την αντίστοιχη ρυθμική αξία. 

Μπορούμε επίσης να δημιουργήσουμε ρυθμούς με κομματάκια Lego τους οποίους θα πρέπει τα παιδιά να παίξουν ή να δημιουργήσουν τους δικούς τους! Είναι μια ιδέα που μπορεί να λειτουργήσει διαθεματικά με το μάθημα των Μαθηματικών ή και ως επιπλέον ενίσχυση στις μαθησιακές δυσκολίες. Στις παρακάτω εικόνες μπορείτε να πάρετε περισσότερες ιδέες για τη χρήση των Lego στη μουσική.  

http://tommcpherson.ca/

http://elementarymusicresources.blogspot.com/

http://elementarymusicresources.blogspot.com/

http://elementarymusicresources.blogspot.com/

http://www.scholastic.com/ 

http://www.scholastic.com/

Σχέδια Μαθήματος από την πλατφόρμα Αίσωπος

Η πλατφόρμα "Αίσωπος" του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής χρησιμοποιείται για τη σχεδίαση, την υποβολή, την αξιολόγηση και την αξιοποίηση ψηφιακών διδακτικών σεναρίων από τους εκπαιδευτικούς. Ουσιαστικά πρόκειται για μία σελίδα στην οποία οι εκπαιδευτικοί ανταλλάσουν σχέδια μαθημάτων. Υπάρχουν πολλά προτεινόμενα Σχέδια Μαθήματος που απευθύνονται σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα ή σε διαθεματικές προσεγγίσεις και συνδιδασκαλίες. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να υποβάλλουν τα δικά τους σχέδια μαθήματος, τα οποία αξιολογούνται και στη συνέχεια είναι προσβάσιμα σε όλους για αξιοποίηση. Υπάρχουν μέχρι στιγμής πάνω από 600 διαφορετικά σενάρια (!!!) για όλα τα αντικείμενα και όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες εκ των οποίων τα 14 είναι για τη Μουσική  Μπορούμε να τα κατεβάσουμε όλα πατώντας ψηλά και δεξιά στη σελίδα "Κατεβάστε σε μορφή PDF"J

Μαθαίνουμε Γραμματική! (Τραγουδώντας....)

Χρησιμοποιούμε το παρακάτω διαδικτυακό βιβλίο "Λίγα τραγούδια θα σου πω" με 14 γνωστά ελληνικά τραγούδια για να ενσωματώσουμε γραμματικές έννοιες και κανόνες, αλλά και διαφορετικές θεματικές ενότητες/δραστηριότητες. Ο στόχος των τραγουδιών είναι η ανάπτυξη του λεξιλογίου, η ενίσχυση στο συντακτικό, η ενδυνάμωση του γραπτού και προφορικού λόγου και η γνωριμία/εξοικείωση με τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από διαφορετικές θεματικές ενότητες. Κάθε τραγούδι ακολουθείται από ασκήσεις και δραστηριότητες εμπέδωσης.

Οι θεματικές περιλαμβάνουν τα παιχνίδια και τον ελεύθερο χρόνο, τη γειτονιά, τις διακοπές, τη σχολική ζωή, τα ζώα, τον αθλητισμό, τη ζωή στην πόλη και το χωριό, τις εποχές, την εξωτερική εμφάνιση και το χαρακτήρα, τη λήψη αποφάσεων και τα μελλοντικά σχέδια, τα ρούχα και τις προλήψεις, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη θάλασσα, τις γιορτές και τα παραμύθια. Η σύνδεση με το μάθημα της γλώσσας περιλαμβάνει τους χρόνους, τις καταλήξεις, τα μέρη του λόγου κ.α. 

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το συγκεκριμένο βιβλίο σε παιδιά μικρής ηλικίας ώστε να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με τη χρήση του λόγου, σε μικρές τάξεις του δημοτικού, αλλά και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή παιδιά άλλων χωρών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες! Είναι ένα υλικό το οποίο ανοίγει αμέτρητους δρόμους διαθεματικότητας και συνεργασίας/συνδιδασκαλίας. J

Διαθεματικότητα:

Γλώσσα/Μουσική/Εικαστικά/Ευέλικτη Ζώνη/Θεατρική Αγωγή/Ξένες Γλώσσες

Ψηφιακή Βιβλιοθήκη και εποπτικό υλικό

Η ΨηφιακήΒιβλιοθήκη του Υπουργείου Παιδείας προσφέρει εποπτικό υλικό από διάφορους φορείς (π.χ. το ΕΚΠΑ) για πάρα πολλά θέματα. Οι παρακάτω σύνδεσμοι είναι για τη διδασκαλία του μαθήματος της Μουσικής, αλλά και για πάρα πολλές άλλες ενότητες με υλικό το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε αυτόνομα είτε διαθεματικά και μπορείτε να το αναζητήσετε μέσα σε ένα αρκετά μεγάλο database. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το υλικό Online ή να το κατεβάσετε πατώντας στη λέξη "pdf". 

Εποπτικό Υλικό για τη Μουσική

Αναζήτηση Υλικού για όλες τις ενότητες

Εικονογραφημένο Λεξικό Online (20 βασικές θεματικές ενότητες)

Στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Υπουργείου Παιδείας μπορούμε να βρούμε το παρακάτω εικονογραφημένο λεξικό με 20 βασικές θεματικές ενότητες χωρισμένες σε σχετικές υποενότητες. Το Λεξικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί online ή να το κατεβάσετε πατώντας στο "pdf". Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σε πολύ μικρές ηλικίες ώστε τα παιδιά να έχουν εικόνα για κάθε τι καινούργιο που μαθαίνουν, αλλά και στην ειδική αγωγή καθώς επίσης και στο τμήμα ένταξης. Το λεξικό απευθύνεται σε παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές που μαθαίνουν την Ελληνική ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα, αλλά αυτό δε μας εμποδίζει από το να το χρησιμοποιήσουμε εμείς όπως θέλουμε. Η εμφάνισή του είναι ιδιαίτερα ελκυστική και είναι εύκολο στη χρήση. Στο τέλος υπάρχουν επαναληπτικές ασκήσεις για να χρησιμοποιήσουμε! Οι τύποι των ασκήσεων που προτείνονται ανήκουν σε τρείς κατηγορίες: α) ασκήσεις κατανόησης, β) ασκήσεις παραγωγής, γ) ασκήσεις ορθογραφίας. Οι θεματικές περιλαμβάνουν τομείς όπως η οικογένεια, η καθημερινότητα, τα εμπορικά καταστήματα, οι τέχνες, η διατροφή, η υγεία, τα επαγγέλματα κ.α. 

Theta Music Trainer (Ιστοσελίδα και Εφαρμογή για μουσική εξάσκηση και παιχνίδια)

http://trainer.thetamusic.com/en

    Κάποιες φορές, όταν χωρίζω τα παιδιά σε μικρές ομάδες για να δουλέψουν με κάτι υπάρχουν αυτοί που τελειώνουν πολύ νωρίτερα από τους υπόλοιπους. Για αυτούς, λοιπόν, χρησιμοποιώ αρκετές φορές το τάμπλετ ή το λαπτοπ μου με συγκεκριμένα παιχνίδια μουσικής εξάσκησης όσο περιμένουν. Άλλες φορές οι ομάδες τα χρησιμοποιούν διαδοχικά σαν σταθμούς εργασίας περνώντας από τη μία δραστηριότητα στην άλλη. Για παράδειγμα μία ομάδα ασχολείται με ένα τραγούδι, μια άλλη με ένα επιτραπέζιο, μια τρίτη με τις ρυθμικές αξίες και μια τέταρτη με παιχνίδια εξάσκησης με τη χρήση τεχνολογίας.

    Το Theta Music Trainer είναι μια ιστοσελίδα που προσφέρει πολλά παιχνίδια μουσικής εξάσκησης και καλύπτει διαφορετικούς τομείς όπως το ηχόχρωμα, το ρυθμό, τις κλίμακες, τα διαστήματα, τη μελωδία, τις νότες κ.α. Προσφέρει επίσης διαδικτυακούς οδηγούς μουσικής εκμάθησης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν ιστοσελίδα από υπολογιστή ή ως εφαρμογήσε τάμπλετ. Έχει πολλές δωρεάν υπηρεσίες, αλλά για πλήρη πρόσβαση στο υλικό του χρειάζεται συνδρομή. Προσφέρουν ειδικές τιμές για σχολεία και επαγγελματίες που μπορεί να το χρειάζονται. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό της πληροφορικής με συγκεκριμένους στόχους για τα παιδιά. Σύντομα θα μπουν σε ειδική ενότητα αρκετές τέτοιες σελίδες για χρήση από εκπαιδευτικούς ή γονείς που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες. 

Βίντεο για τον πόλεμο στη Συρία φτιαγμένο από μαθητές (stop motion technique)

   Animation με θέμα τους Σύριους πρόσφυγες από τους μαθητές της Γ'-Δ' τάξης του Δημοτικού Σχολείου Βώλακα Δράμας. Το βίντεο είναι φτιαγμένο με stop motion τεχνική, δηλαδή μία σειρά από καρέ φωτογραφιών όπου σε κάθε μία υπάρχει η εικόνα σε διαφορετικές θέσεις ή με μικρές εναλλαγές.

 Όλες οι φωτογραφίες όταν παιχτούν στη σειρά δημιουργούν το αποτέλεσμα της κινούμενης εικόνας. Για την κατασκευή των αντικειμένων μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλαστελίνη, πηλός, κούκλες, μαριονέτες κ.α. Ένα υπέροχο βίντεο που μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για όλους μας ώστε να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά σε θέματα αλληλεγγύης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να τα βάλουμε σε δημιουργική διαδικασία, να εκφραστούν και να περάσουν το δικό τους μήνυμα. Μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να λάβει όποια μορφή εμείς θέλουμε και να σχετιστεί με όποιο γνωστικό αντικείμενο εμείς επιθυμούμε!

Χελιδονίσματα - Κάλαντα για την Άνοιξη

Τα χελιδονίσματα είναι τραγούδια που τραγουδάνε τα παιδιά σε διάφορα μέρη της Ελλάδας για τον ερχομό της άνοιξης. Είναι ένα έθιμο που κρατάει από τα αρχαία χρόνια και εξακολουθεί να αναβιώνει σε διάφορες περιοχές. Εδώ θα βρείτε τους στίχους και κάποια βίντεο από διάφορα χελιδονίσματα. Εάν θέλετε να κατασκευάσετε και χελιδόνες στην τάξη σας μπορείτε να επισκεφθείτε αυτή τη δημοσίευση:  Χελιδονίσματα και κατασκευή χελιδόνας

Ιδέες για δασκάλους: Τραγουδάμε την ορθογραφία των λέξεων "παίρνω" και "περνώ"

Τραγουδάμε την ορθογραφία των λέξεων "παίρνω" και "περνώ"  

Από τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε όταν γράφουμε,
είναι το /ε/ των λέξεων παίρνω και περνώ . Χρησιμοποιώντας τραγούδια τα παιδιά
μπορούν να μάθουν να γράφουν σωστά τις δύο λέξεις. Μια υπέροχη και διασκεδαστική ιδέα. Σε συνεργασία με το μουσικό του σχολείου, μπορούμε να επιλέξουμε θέματα ορθογραφίας που δυσκολεύουν ή μπερδεύουν τα παιδιά και να δημιουργήσουν τα δικά τους στιχάκια. Μπορούμε να τα ντύσουμε μουσικά και να φτιάξουν το δικό τους τραγούδι. Δείτε το βίντεο εδώ! J

Ρυθμικός πολύχρωμος χαρτετός

   Φέτος κατασκευάσαμε έναν πολύχρωμο ρυθμικό χαρταετό που δεν πετάει, αλλά μπορεί να διακοσμήσει όμορφα την τάξη, το δωμάτιο ή το σπίτι. Είχαμε ήδη δουλέψει τις ρυθμικές αξίες, οπότε ήταν μια θαυμάσια ευκαιρία να τις θυμηθούμε μέσα από ένα κατασκευαστικό παιχνίδι πρόσθεσης και χρωμάτων. Τα παιδιά ευχαριστήθηκαν πολύ με το δημιούργημά τους και ένιωσαν περήφανοι και ικανοί μικροί μουσικοί που μπόρεσαν να τον χρωματίσουν με επιτυχία! 

   Ταυτόχρονα μιλήσαμε για τις Απόκριες, τη σχέση τους με την αρχαιότητα, τα ήθη και έθιμα αυτής της περιόδου, τα σκωπτικά τραγούδια, ακούσαμε και τραγουδήσαμε «αθώα» τραγούδια όπως το «Παντρεύουνε τον Κάβουρα», «Ο Χαραλάμπης», «Τα Καβουράκια» και «Στης ακρίβειας τον καιρό»  και διασκεδάσαμε όσο φτιάχναμε το χαρταετό μας.

Ρυθμικά Flashcards με ψαράκια

   Η παρακάτω δραστηριότητα απευθύνεται σε παιδιά Α και Β Δημοτικού κυρίως, ούτως ώστε να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με τις ρυθμικές αξίες μέσα από το παιχνίδι και τη ζωγραφική.

Δημιουργούμε καρτέλες με αχρωμάτιστα ψαράκια μέσα στα οποία τοποθετούμε τα ρυθμικά σύμβολα (ολόκληρο, μισό, τέταρτο, δύο όγδοα, παύση τετάρτου). Καλό είναι τα σύμβολα να βρίσκονται μέσα σε ένα πλαίσιο ώστε τα ψαράκια να μπορούν να χρωματιστούν εύκολα μετά (π.χ. σε ένα μικρό τετραγωνάκι). 

   Εκτυπώνουμε αρκετές κάρτες για να μοιράσουμε στα παιδιά. Η εκτύπωση μπορεί να είναι 6 ή 9 κάρτες σε ένα Α4 έγγραφο. Σε κάθε παιδί αντιστοιχούν 5 καρτέλες, αλλά για να παίξουμε παιχνίδια και να συνθέσουμε κομμάτι θα χρειαστούμε αρκετές παραπάνω κάρτες για να τους μοιράσουμε.

Τι χρησιμοποιήσαμε:

o   Power Point για τη δημιουργία των Flashcards

o   Εικόνες clipart από ψαράκια διαφόρων ειδών

o   Ρυθμικές αξίες (μπορούμε να τις δημιουργήσουμε μόνοι μας ή να αποθηκεύσουμε εικόνες με αυτά που θέλουμε από το διαδίκτυο. Μπορείτε να βρείτε εικόνες εδώ: Μουσικά Σύμβολα για κατέβασμα)

o   Μικρές ομάδες παιδιών για τη δημιουργία μουσικών μέτρων

o   Χρώματα (ξυλομπογιές κατά προτίμηση)

o   Πεντάγραμμο

o   Το σώμα μας

o   Μουσικά όργανα

Μαθαίνοντας το ρυθμό με τη βοήθεια των φρούτων

Τα μικρότερα παιδιά του Δημοτικού (πολλές φορές και τα μεγαλύτερα!) δυσκολεύονται να αντιληφθούν πρακτικά τις ρυθμικές αξίες. Με τη βοήθεια γνωστών φρούτων και flashcards που δημιουργήθηκαν στο power point μαθαίνουμε πρώτα με παλαμάκια και τραγούδι και στη συνέχεια με τα μουσικά όργανα να διαβάζουμε τις περισσότερες ρυθμικές αξίες. Τις καρτέλες μπορείτε να τις φτιάξετε πολύ εύκολα, εάν όμως δυσκολεύεστε ή έχετε απορίες μπορώ να σας βοηθήσω.

Τι χρησιμοποιήσαμε:

o   Power Point για να φτιάξουμε τα Flashcards

o   Εικόνες φρούτων (φρουτοσαλάτα, μήλο, σύκο, πορτοκάλι,)

o   Το σώμα μας

o   Μουσικά όργανα (Orff και φλογέρες) 

Στόχοι:

o   Να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με τις βασικές ρυθμικές αξίες

o   Να μπορέσουν να παίξουν και να συλλαβίσουν τις ρυθμικές αξίες

o   Να έρθουν σε επαφή με τα μουσικά σύμβολα

o   Να γνωρίσουν την παρτιτούρα

o   Να δημιουργήσουν δικούς τους ρυθμικούς συνδυασμούς και παρτιτούρα

o   Να συνεργαστούν σε μικρές ομάδες δημιουργώντας το δικό τους ρυθμικό κομμάτι

o   Να έρθουν σε επαφή με πιο σύνθετους ρυθμικούς συνδυασμούς

Διαθεματικότητα:

Γλώσσα/Μαθηματικά/Μελέτη Περιβάλλοντος/Εικαστικά/Αγγλικά
/Ευέλικτη Ζώνη (Σώμα, υγεία κτλ.)